Siyah İncir Budama: Ev Bahçesinde Yüksek Verim İçin

bereketlibudama.store

Kısa cevap: Siyah incir budama işini yılın en sert soğukları geçtikten sonra, uyanma öncesindeki geç kış–erken ilkbahar döneminde (bölgeye göre şubat sonu–mart) yapın. Ağacı goblet (vazo) formunda, alçak gövdeli tutun; her yıl dip sürgünlerini, birbirine değen ve içe doğru büyüyen dalları alın. Ana ürünü o yılın yeni sürgünlerinde verdiği için sürgünleri toptan kısaltmak yerine seyreltmeyi tercih edin. Verim düşükse çözüm daha çok kesmek değil, ışığı taca sokmaktır.

Neden incirde "az kesmek" genelde daha iyi sonuç verir?

İncir, elma ya da armut gibi kısa meyve dalcıkları (dalcık sistemi) üzerine kurulu bir ağaç değil. Yaygın siyah incir çeşitlerinde asıl hasat, o sezon çıkan taze sürgünlerin koltuklarında oluşur; bir kısmı da geçen yılın odununda ilkbaharda beliren erken meyveyi (bazı yörelerde "iğlek dönemi" öncesi ilk mahsul) verir. Bu yüzden bütün sürgünlerin ucunu kesen bir "kısaltma" mantığı, aynı anda hem erken hem ana ürünü budamak anlamına gelir.

Pratikte iki seçenek karşınıza çıkar:

Yaklaşım	Ne yapılır	Sonuç
Seyreltme (önerilen)	Fazla, çakışan, içe dönük dallar dibinden alınır	Kalan sürgünler güneş görür, meyve iri ve şekerli olur
Toplu kısaltma	Tüm sürgünler belirli uzunlukta kesilir	Aşırı obur sürgün, gölge, geç ve az meyve
Hiç budamamak	Müdahale edilmez	Taç içi kurur, meyve dış yüzeye kaçar, hasat merdiven işine döner

Zamanlama: kış öncesi mi, geç kış mı, yaz mı?

Bu, karar verirken en çok tartışılan nokta. İncir odunu soğuğa diğer meyve ağaçlarından daha hassastır ve kesik yüzeyler yavaş kapanır. Kasım–aralık döneminde yapılan sonbahar hazırlığı çoğu meyve ağacında sorun çıkarmazken, incirde büyük kesitler kışın soğuk zararına açık kapı bırakır.

Geç kış / erken ilkbahar: Ana şekil ve verim budaması için doğru zaman. Tomurcuklar kabarmaya başlamış ama patlamamış olmalı.
Yaz (haziran–temmuz): Hafif müdahale zamanı. Uç alma (pinçleme), dip sürgünü temizliği, kırılan dalın düzeltilmesi. Yaz budaması ağacı zorlamaz, ama sıcak öğle saatlerinde ve yaprak yanığı riskinin yüksek olduğu günlerde kaçının.
Sonbahar–erken kış: Yalnızca kuru, kırık ve belirgin şekilde hastalıklı dallar. Sağlam odunda kalın kesit açmayın.
Yaprak dökümü öncesi: Ağaç depolamayı henüz bitirmediği için beklemek daha iyidir.

Hangi form? Goblet mi, çok gövdeli çalı mı?

Ev bahçesinde iki form arasında seçim yaparsınız:

Goblet (vazo) formu

60–80 cm gövde bırakılır, üzerinden 3–4 ana kol farklı yönlere yönlendirilir, merkez açık kalır. Hasat kolay, hava dolaşımı iyi, altını çapalamak rahat. Soğuk bölgelerde gövdenin donmasıyla ağacı bir yılda kaybetme riski daha yüksektir.

Çok gövdeli çalı formu

Kökten 3–5 gövde bırakılır, alçak taç oluşur. Sert kışlarda bir gövde zarar görse diğerleri üretime devam eder; yenilenmesi kolaydır. Karşılığında taç içi daha çabuk sıkışır, her yıl daha titiz seyreltme ister.

Kışları –8/–10 °C'yi düzenli gören bir bahçedeyseniz çok gövdeli form, ılıman kıyı iklimindeyseniz goblet mantıklıdır.

Adım adım uygulama

Önce ölü ve hasta odun: Kuru, kabuğu çatlamış, iç kısmı kararmış dalları sağlam dokuya kadar alın. Hastalıklı dal keserken makası her kesim arasında dezenfekte etmek, hastalık kontrolü açısından şart.
Dip ve gövde sürgünleri: İncir bol pıtrak verir. Kökten çıkan sürgünleri toprak seviyesinden, yırtmadan alın. Çalı formunda yenileme için sadece 1 tanesini bırakabilirsiniz.
Rakip ve içe dönük dallar: Birbirine değen iki daldan zayıf olanı, taç ortasına giren dalları çıkarın. Amaç: taç içine el ve ışık girsin.
Aşırı uzayan kolları dengeleme: 2–3 metreyi aşan uzun kolu ucundan kesmek yerine, dışa bakan bir yan dalın üzerinde kısaltın. Yükseğe kaçmış dallarda üst budama tekniklerine başvurmak gerekebilir.
Kesim yüzeyi: Dal boğumunun hemen dışında, düz ve temiz kesin. Tırtıklı yüzey, incir sütünün akıntı yaptığı yerde yavaş kapanır.

Menü

Diğer yazılar